De oppervlakte van de Nederlandse bodem bestaat voornamelijk uit de geologische lagen uit het Kwartair  (periode van ijstijden). Het Kwartair begon meer dan twee miljoen jaar geleden.

De periode voor het Kwartair is het Tertiair. De geologische lagen uit deze periode liggen heel diep. Ze komen maar op een paar plaatsen aan de oppervlakte; in het uiterste zuidoosten en op enkele plaatsen in het oosten langs de Duitse grens.

Het Kwartair is verdeeld in het Pleistoceen, dat ongeveer twee tot drie miljoen jaar duurde en het Holoceen, dat pas 10.000 jaar geleden begon.